EKONOMİDE ALTIN

EKONOMİDE ALTIN

     
        

      Eski çağlardan beri insanlar altına sahip olmayı güç sembolü olarak görmüşlerdir. Altın para olarak kullanılmaya başladığından itibaren ekonominin aktörü olmuştur. 18.yy’da Sanayi Devrimiyle birlikte tüm dünyada ticaret artar. Bu dönemde artan mal ticaretiyle altın devletlerin para ve ticaret politikalarındaki işlerliğini arttırır ve önemli bir unsur olarak ortaya çıkar.
    Dünya ekonomisinde 19.yy’da altın standardı uluslar arası para sisteminin temelini oluşturuyordu. Altın standardı para biriminin belli belirlenen ağırlıkta altına denk geldiği ya da para değerinin belirlenen altın değerine denk geldiği bir sistemdir. Bu sistem 1914 yılında uygulamadan kalkar. Bu sistem kalktığında milli paraların altınla olan bağı da ortadan kalkmış olur. Bundan sonra kağıt para sistemi ortaya çıkmış ve yayılmıştır. 1928-1935 yıllarında ise bir dönem daha altın standardını kullanan ülkeler olmuştur. Türkiye’de bu ülkelerden biridir. Altın standardı sisteminin çöküşüyle ülkelerin para birimlerinin birbirine dönüştürülebilme sorunu ve uluslar arası ödemelerde de çeşitli sorunlar doğmuştur.
    II.Dünya Savaşı sonrasında dünyada para sistemi yenilenir. Savaş galibi ülkeler lehine oluşmaya başlayan para sistemi Breton Woods adı verilen bu yeni oluşan para sistemi 1944 ve 1973 yılları arasında etkili olur. Bu sistemde para altın-döviz standardına dayanmaktaydı. Bu sisteme göre, sisteme bağlı ülkelerin kullanmadıkları altınların sabit bir fiyattan toplanacağı bir banker ülke vardı ki bu ülke ABD idi. Banker ülke altınları rezerv olarak bulunduracak ve ülkeler istediklerinde kendi para birimini altına çevirerek geri verecekti. Bu dönemde diğer ülkelerin paralarının altına çevrilebilme gibi bir özellikleri yoktu. O dönemde Amerikan dolarının altına çevrimi tam olmakta ve sisteme bağlı olan tüm ülkelerin dış borç ödemelerinde kullanılıyordu. Bu dönem içinde Amerikan dolarının değeri altın olarak tanımlanır ve 1 ons (31.10g) altın 35 dolara eş tutulacaktı. Böylece doların dünyada geçerli tek para birimi olmasının temelleri atılmış olur. Breton Woods para sistemi Uluslar arası Para Fonu (IMF)’nun ve Dünay Bankası’nın kurulmasına ön ayak olmuştur. 1973 yılı civarında Amerika’nın bilanço açıklarından dolayı bu sistem çöker.
     1980 sonrasında sermaye piyasalarında enstrümanların artmasından sonra altının eski önemi azalır. Paranın değeri artık altınla değil satın alma gücü ile ölçülmeye başlar. Dünya altın piyasalarında altının işlem gördüğü spot altın piyasası, vadeli altın piyasası vardır. Spot piyasada altın fiyatları arz-talebe göre değişirken vadeli altın piyasasında faizler, siyasi politikalar dünya ekonomisi gibi unsurlar etkilidir.
    2000’li yıllarda ise petrol fiyatlarının çok yükselerek enflasyonun yükseleceği korkusu insanları altın gibi güvenli bir yatırım aracına yönlendirdi. Ülkemizde de altın güvenilir yatırım araçları arasında görülmektedir.


Sizde Düşüncelerinizi Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>